Cathain cumasc a fhógairt

Cathain ba cheart duit fógra a thabhairt faoi chumasc?

Ní mór roinnt cumasc agus éadálacha a chur in iúl don CCPC. Áirítear orthu sin iad siúd a bhaineann le cuideachtaí a shásaíonn tairseacha airgeadais áirithe. Tá na tairseacha airgeadais seo leagtha amach in alt 18(1) den Acht Iomaíochta 2002, arna leasú (an tAcht). Tá cumaisc agus éadálacha a chomhlíonann na critéir thíos faoi réir fógra éigeantach.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh cumaisc agus éadálacha nach gcomhlíonann na tairseacha airgeadais faoi réir fógra éigeantach. Mar sin féin, is féidir iad a chur in iúl don CCPC ar bhonn deonach, i gcomhréir le halt 18(3) den Acht. Chomh maith leis sin, féadfaidh an CCPC a cheangal go dtabharfar fógra faoi chumasc nó faoi éadáil nuair a d’fhéadfadh tionchar a bheith ag an gcumasc nó ag an éadáil, i dtuairim an CCPC, ar iomaíocht i margadh le haghaidh earraí nó seirbhísí sa Stát.

Cad é an sainmhíniú ar chumasc nó ar éadáil?

De réir alt 16(1) den Acht, tarlaíonn cumasc nó éadáil sna cásanna seo a leanas:

• cumascann dhá ghnóthas nó níos mó, a bhí neamhspleách ar a chéile roimhe sin, nó
• duine aonair amháin nó níos mó a rialaíonn gnóthas amháin nó níos mó cheana féin, nó a fhaigheann gnóthas amháin nó níos mó rialú díreach nó indíreach ar iomlán gnóthais amháin eile nó níos mó nó ar chuid de na gnóthais sin, nó
• is éard atá i gceist le héadáil cuid de ghnóthas (nach bhfuil éadáil eintitis dhlíthiúil chorparáidigh i gceist léi) sócmhainní a éadáil ar gnólacht iad ar féidir láimhdeachas a chur ina leith (le sócmhainní atá in ann cáilmheas a áireamh), i gcás ina bhfuil an láimhdeachas a ghintear ó na sócmhainní nasctha leis an Stát

Cad iad na tairseacha airgeadais le haghaidh fógra éigeantach?

Tá an riail ghinearálta maidir le fógra éigeantach le fáil in alt 18(1)(a) den Acht. Foráiltear leis sin nach mór fógra a thabhairt don CCPC más rud é, sa bhliain airgeadais is déanaí

• nach lú ná €60,000,000 láimhdeachas comhiomlán na ngnóthas lena mbaineann sa Stát, agus,
• nach lú ná €10,000,000 láimhdeachas gach ceann de dhá ghnóthas nó níos mó atá i gceist sa Stát

Tá feidhm ag na heisceachtaí seo a leanas ón riail ghinearálta:

Cumaisc sna meáin

Is féidir leis an Aire Fiontar, Trádála agus Fostaíochta aicme cumaisc nó fála a shonrú in ordú. Ní mór fógra a thabhairt don CCPC faoi chumasc nó éadáil bheartaithe a thagann faoi réim ordaithe shonraithe, gan beann ar láimhdeachas na ngnóthas lena mbaineann. Tá sé seo faoi alt 18(1)(b) den Acht. Go dtí seo, is í Ionstraim Reachtúil Uimh. 122 de 2007 an t-aon ordú a rinne an tAire ina sonraítear aicme cumaisc nó fála chun críocha alt 18(1)(b) den Acht.

Baineann an t-ordú seo le cumaisc sna meáin agus bunaítear leis oibleagáid fógra a thabhairt do CCPC faoi chumaisc agus éadálacha sna cásanna seo a leanas:

• go seolann dhá ghnóthas nó níos mó de na gnóthais lena mbaineann gnó meán sa Stát, nó
• cumaisc agus éadálacha ina seolann ceann amháin nó níos mó de na gnóthais lena mbaineann gnó meán sa Stát, agus ina seolann ceann amháin nó níos mó de na gnóthais lena mbaineann gnó meán in áit eile.

Ceanglaítear le halt 28B den Acht (arna chur isteach le halt 74 d’Acht 2014) nach mór cumasc meán a cuireadh in iúl don CCPC nó don Choimisiún Eorpach a chur in iúl freisin don Aire Turasóireachta, Cultúir, Ealaíon, Gaeltachta, Spóirt agus Meán.

Ní mór an fógra a thabhairt don Aire Turasóireachta, Cultúir, Ealaíon, Gaeltachta, Spóirt agus Meán laistigh de 10 lá oibre ón dáta a dhéanann an CCPC a chinneadh deiridh, nó ón dáta a dhéanann an Coimisiún Eorpach a chinneadh deiridh.

Is féidir tuilleadh eolais faoin bhfógra a fháil ar shuíomh gréasáin na Roinne Turasóireachta, Cultúir, Ealaíon, Gaeltachta, Spóirt agus Meán.

Fógra cúlghabhálach deonach

Déantar foráil in alt 18(3) den Acht maidir le fógra deonach a thabhairt faoi chumaisc agus éadálacha nach bhfuil faoi réir fógra éigeantach faoi alt 18(1) den Acht.

Ceanglas maidir le fógra a thabhairt

Le Roinn 18A(2) den Ghníomh, tugtar an chumhacht don CCPC a cheangal go ndéanfar aon chumasc nó éadáil:

• nach gcomhlíonann na tairseacha airgeadais, agus
• nár tugadh fógra deonach ina leith

go dtabharfar fógra don CCPC ina leith. Is é sin má tá an CCPC den tuairim go bhféadfadh tionchar a bheith ag an gcumasc nó ag an éadáil ar iomaíocht in aon mhargadh le haghaidh earraí nó seirbhísí sa Stát.

Uainiú an fhógra don CCPC

Ní mór fógra a thabhairt don CCPC sula gcuirfear an cumasc nó an éadáil bheartaithe i bhfeidhm. Tá sé seo de réir alt 18(1A) den Acht.

 Féadfar é a dhéanamh tar éis aon cheann de na nithe seo a leanas a tharlú:

• tá sé fógartha go poiblí ag ceann de na gnóthais lena mbaineann go bhfuil sé beartaithe tairiscint phoiblí a dhéanamh nó go bhfuil tairiscint phoiblí déanta ach nach bhfuil glactha léi go fóill
• go dtaispeánfaidh na gnóthais lena mbaineann do CCPC go bhfuil rún de mheon macánta acu comhaontú nó cumasc nó éadáil a thabhairt i gcrích, nó
• i ndáil le scéim chomhshocraíochta, go ndéantar doiciméad scéime a phostáil chuig scairshealbhóirí

Bearta idirlinne

Faoi alt 18B(1) den Acht, féadfaidh an CCPC bearta eatramhacha a fhorchur ar ghnóthas amháin nó níos mó a bhfuil baint aige le cumasc nó éadáil. Is féidir leis an CCPC é seo a dhéanamh má mheasann sé gurb iomchuí é a dhéanamh. D’fhéadfadh sé a bheith iomchuí mar gheall ar an riosca go bhféadfadh tionchar a bheith ag an gcumasc nó ag an éadáil ar iomaíocht in aon mhargadh le haghaidh earraí nó seirbhísí sa Stát.

Féadfar a cheangal leis na bearta idirlinne go ndéanfaidh gnóthas an méid seo a leanas:

• gan aon bheart a dhéanamh i dtreo an cumasc nó an fháil a chur in éifeacht, nó
• gníomhaíochtaí a dhéanamh chun tionchar aon chéime atá déanta cheana féin ag gnóthas den sórt sin a mhaolú